O rasie                                                               "Kot jest domowy na tyle, na ile mu to odpowiada." - Saki

* Pochodzenie i historia rasy  * Koty brytyjskie w Polsce  * Koty brytyjskie długowłose  * Charakter i usposobienie  * Dlaczego kot brytyjski  * Standard rasy  * Odmiany barwne  * Uznane odmiany barwne  w/g FIFe  * Objaśnienia kodów EMS FIFe  * Rozłożenie barw sierści u kotów z różną ilością białego  * Rysunki tabby  * Brytyjski colorpoint

  Pochodzenie i historia rasy

Jak głosi legenda przodkowie kotów brytyjskich pojawili się na Wyspach Brytyjskich w czasach starożytnych sprowadzeni tam przez legiony rzymskie po kolonizacji Galii do pomocy w walce ze szczurami.

Musiało jednakże minąć wiele stuleci zanim koty te zostały uznane za rasę. Stało się to dopiero w 1929 roku podczas corocznego kongresu GCCF (Governing Council of the Cat Fancy) kiedy to został przyjęty wniosek jednego z uczestników o uznanie kota brytyjskiego za rasowego.

Początek XX wieku to rozwój hodowli kota brytyjskiego w jego ojczyźnie. W tym czasie zamożni Brytyjczycy zaczęli zwracać większą uwagę na koty w tak egzotycznym typie. Początkowo krzyżowano je z azjatyckimi kotami krótkowłosymi, ale bardzo szybko zauważono, że zatraca się krępa budowa ciała i okrągła głowa. Hodowcy więc zdecydowali się na domieszkę krwi kota angorskiego, a następnie perskiego co dało zaskakująco dobre rezultaty.

Początkowo Brytyjczycy uznawali jedynie niebieską barwę sierści, co w owych czasach świadczyło o szyku i wyrafinowanym guście właścicieli.

Równocześnie z hodowlą na wyspach Brytyjskich w Europie również pracowano nad wyhodowaniem kota krótkowłosego o mocnej i zwartej budowie ciała, którego nazwano kotem europejskim. Niestety nie na długo, ponieważ Skandynawowie również wyhodowali kota krótkowłosego bezpośrednio wywodzącego się od kota domowego.

Po przeprowadzonych próbach krzyżowania ze sobą tych ras, hodowcy doszli do wniosku, że koty brytyjskie i europejskie posiadają wiele cech wspólnych takich jak budowa ciała jednak domieszka krwi kotów perskich i angorskich różni je znacznie od kotów skandynawskich. Tak więc kot skandynawski pozostał kotem europejskim, którego cechuje lżejsza budowa ciała oraz wygląd zbliżony do kotów, które możemy spotkać na ulicach Europy.

Na początku lat 50-tych podjęto próby krzyżowania kota brytyjskiego z francuskim kotem kartuskim, ale bardzo szybko doszło do zatracenia charakterystycznych cech obu ras, tak że w rezultacie zaczęto mówić o jednej rasie.

Dzisiaj takich problemów już nie ma, Kot Kartuski pozostał sobą, skandynawski przyjął wzorzec kota europejskiego natomiast spośród wyselekcjonowanych brytyjskich i pozabrytyjskich kotów wyodrębniono kota brytyjskiego takiego, jakiego znamy dziś.

Tekst opracowano na podstawie materiałów zamieszczonych w Biuletynie Informacyjnym "Koty Rasowe", Wrzesień 2000 nr 11

  Koty brytyjskie w Polsce

Hodowla kotów brytyjskich w Polsce nie ma jeszcze zbyt długiej historii. W 1994 roku pani Marzena Mroczkowska-Filipowicz z Poznania sprowadziła do kraju pierwszego przedstawiciela tej rasy. Była to kotka z Odessy (Ukraina) Arabiełła Big Ben w charakterystycznym dla tej rasy kolorze – niebieskim. Pod koniec 1994 roku do Polski trafił "mąż" dla Arabiełły - kocur Merlijn van Feijenoord*NL z Holandii, również w kolorze niebieskim. Merlijn był wzorcowym przedstawicielem swojej rasy, już na swojej pierwszej Międzynarodowej Wystawie Kotów Rasowych w Szczecinie w 1995 roku zdobył tytuł najlepszego kota wystawy (Best of the Best), a każda następna kończyła się tytułem zwycięzcy grupy, kategorii, rasy.

W 1995 roku do Polski przyjechała (z tej samej hodowli, co Arabiełła) druga koteczka tej rasy Wajoła Big Ben (BRI a), która dała początek hodowli pani Joanny Kosickiej SILVER LYNX*PL (1996).

W 1996 roku pani Marzena  sprowadziła z czeskiej hodowli dwa kolejne koty: kocura D’Artagnan Itoka*CZ w kolorze niebieskim srebrzystym klasycznie pręgowanym (BRI as 22) oraz koteczkę Beata Itoka*CZ w kolorze czarnym srebrzystym cętkowanym (BRI ns 24) i rozpoczęła regularną hodowlę tych zwierząt.

W tym samym czasie pani Stanisława Łowicka-Byner mając na względzie rozwój hodowli kotów brytyjskich w Polsce importowała z Niemiec dwa kocury: niebieskiego Bharathi’s Dario oraz pierwszego w Polsce kremowego Alex vom Quellberg, które zapoczątkowały hodowlę GRAHAM*PL (1996), wkrótce potem hodowlę uzupełniły importowane także z Niemiec koteczki w oryginalnych kolorach: Alicia (BRI f), Arabella (BRI c), Cinderella (BRI g),Doro (BRI a 03) wszystkie z hodowli v. Lahrtal.

Na bazie kotów z przydomkiem hodowli pani Marzeny HAPPY STAR*PL jak również hodowli GRAHAM*PL powstało wiele znanych hodowli m.in. w 1996 roku hodowla APUS*PL  pani Elżbiety Ziółkowskiej z Łodzi (pierwsza koteczka w hodowli Larysa Happy Star*PL), a następnie (1997) hodowla Anny i Krzysztofa Czyżkowskich z Grodziska Maz. CZANKRA*PL (pierwsza koteczka w hodowli Rosa Happy Star*PL)

Od 1998 roku hodowla kotów brytyjskich w Polsce rozwijała się bardzo dynamicznie, zaczęły powstawać kolejne hodowle MUEZZI*PL, O’KOCIM*PL, VAN DEN BOOSS*PL.

Duży wzrost popularności kotów brytyjskich w Polsce przypadł na rok 2001 i wtedy też rozpoczęła się moja przygoda z brytyjczykami. Na początku 2001 roku zakupiłam niebieską koteczkę Diamond Blue Lake of Alamanon*UA, która zapoczątkowała moją hodowlę NILFGAARD*PL, a parę miesięcy później szylkretową Exquisite of Alamanon*UA, która okazała się przysłowiowym strzałem w dziesiątkę. Obecnie w hodowli jest pięć kotek hodowlanych i dwa kocurki. Dzięki zamiłowaniu do kotów brytyjskich i wieloletniej pracy moja hodowla NILFGAARD*PL jest najbardziej utytułowaną hodowlą kotów brytyjskich w Polsce.

Ze względu na łatwość pielęgnacji i swój miły charakter, rasa ta cieszyła się coraz większym uznaniem. Koty brytyjskie krótkowłose zaczęły częściej pojawiać się na wystawach. Aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom miłośnikom tej wspaniałej rasy, w lipcu 2001 zorganizowano po raz pierwszy specjalistyczny show kotów brytyjskich. W konkursie uczestniczyło 20 kotów. Zwycięzcą wystawy został, wcześniej już wspomniany IC Merlijn van Feijenoord*NL.

W tym czasie powstały także znane hodowle takie jak PERŁA VON AGIRO*PL  pani Agnieszki Krajewskiej, Z MUZYKI*PL pani Anety Sołowiej, ISENA*PL pani Urszuli Kolarczyk, ZIELAKI*PL pani Moniki Zielińskiej, LEŚNE RANCZO*PL pani Sylwi Wielgosz i wiele innych.

Naturalną konsekwencja popularności tej niesamowitej rasy stało się powstanie w 2003 roku Klubu Kotów Brytyjskich (BRI CC), którego jestem założycielką. BRI CC zrzesza miłośników i hodowców tej rasy z całej Polski. Obecnie w klubie zarejestrowanych jest 58 hodowli kotów brytyjskich. Klub posiada własną stronę internetową www.bricatclub.republika.pl , na której mogą państwo uzyskać wszelkie informacje dotyczące rasy, hodowli, a także znaleźć wymarzonego kociaka.

Wraz z popularyzacją tej rasy w Polsce koty te zaczęły osiągać znaczące tytuły na międzynarodowych wystawach kotów rasowych w Polsce i zagranicą. Obecnie w Polsce jest 16 kotów z najwyższym tytułem wystawowym European Champion, a pierwszym z nich był liliowy kocur Malibu Luthien*PL, którego właścicielem jest  pani Alicji Wojewoda.

Najbardziej aktywnymi hodowlami uczestniczącymi w wystawach jest moja hodowla  NILFGAARD*PL oraz hodowla CZANKRA*PL. Te też hodowle posiadają jedyne w Polsce koty brytyjskie z tytułami JUNIOR WINNER (JW) i DISTINGUISHED SHOW MERIT (DSM). Pierwszym kotem w Polsce z tytułem JW była koteczka z naszej hodowli Exquisite of Alamanon*UA, a także była ona pierwszym kotem brytyjskim, który otrzymał tytuł DSM.

Kolejnymi kotami z tytułem JW są: Great Expectations of Alamanon*UA, Imbria of Nilfgaard*PL, Unity of Czankra*PL oraz Kimi Perfect of Nilfgaard*PL. Natomiast kotami brytyjskimi z tytułem DSM są Ganimedes Czankra*PL oraz Dazzler of Nilfgaard*PL.

Obecnie w Polsce istnieje kilkadziesiąt hodowli kotów brytyjskich, a ich liczba stale rośnie.

Opracowanie Martyna Paturalska - hodowla NILFGAARD*PL

  Charakter i usposobienie

Koty brytyjskie mają zrównoważony charakter, są pogodne i dość szybko przywiązują się do domowników. Niekonfliktowe usposobienie idzie w parze z ich cierpliwością i inteligencją. Są to koty ciche, spokojne i absolutnie nienatrętne. Wykazują dobrze rozwinięty instynkt macierzyński i bez kłopotów wychowują młode. Mają łatwe do pielęgnowania futro, rzadko chorują i nie mają nadmiernie wyrafinowanych potrzeb w odniesieniu do pokarmu. Przyjęty do domu, kot brytyjski szybko znajduje najwłaściwsze dla siebie miejsce. Najgłębszym uczuciem obdarza swojego opiekuna, nie zapomina przy tym pobawić się z dziećmi i domowym psem. 

Dlaczego kot brytyjski

Miłość od pierwszego wejrzenia

W kotach brytyjskich urzekł mnie przede wszystkim ich wygląd, przypominają bowiem „pluszowego misia”. Po raz pierwszy zetknęłam się z tą rasą w 2000 roku, kiedy to pewnego grudniowego wieczoru buszując w Internecie natrafiłam na temat, który przykuł moją uwagę. Była to strona o kotach rasowych. Wtedy po raz pierwszy w życiu ujrzałam popielatego kotka przypominającego swoim wyglądem pluszową maskotkę. Postanowiłam, że muszę mieć takiego przyjaciela w domu. To była miłość od pierwszego wejrzenia.

Koty brytyjskie mają piękne okrągłe główki z fantastycznymi ciemnopomarańczowymi oczami. Są muskularne i słyną z gęstego i krótkiego futerka, które w dotyku przypomina plusz. Ich pełne policzki i „uśmiechnięta mordka” nadają im niepowtarzalny wygląd, dzięki czemu przypominają uroczego „pluszowego misia”.

Dlaczego akurat kot brytyjski? Jak na brytyjskie pochodzenie przystało ich charakter przypomina dystyngowanego angielskiego dżentelmena. Są to koty spokojne i zrównoważone, wręcz flegmatyczne. Nie skaczą po wysokich półkach ani nie mają zwyczaju wieszania się na firankach. A jeśli ustawimy w pomieszczeniu drapak, możemy być spokojni o nasze meble i kanapy, z pewnością nie zdemolują nam domu. To po prostu nie leży w ich naturze.

Koty te nie potrzebują ogromnych przestrzeni. Znakomicie  dostosowują się do życia w niewielkich mieszkaniach. Są raczej domatorami i nie wykazują potrzeby wychodzenia na zewnątrz. Szybko się uczą i są bardzo inteligentne. Potrafią np. aportować zabawkę, przychodzić na wołanie, wiedzą jak się zachować aby otrzymać swój ulubiony przysmak.

Świetnie nadają się jako towarzysze dzieci, ponieważ są zrównoważone i nie są agresywne. W ich obecności stają się „pluszowymi zabawkami” godzinami leżąc spokojnie i nie reagując na zaczepki maluchów. Zniecierpliwione po prostu odejdą.

Bez problemu „dogadują” się z innymi zwierzętami domowymi, więc nie musimy się ograniczać do hodowania jedynie tej rasy kotów. Przyjaźń ze świnką morską, papużka czy też psem nie jest niczym nadzwyczajnym. W domu wybierają sobie jednego opiekuna, którego darzą największą miłością i z doświadczenia mogę powiedzieć, że nie zawsze jest to osoba która inicjuje posiadanie kota. Często zwierzak wybiera sobie za „pana” osobę, która jest na początku do niego nastawiona sceptycznie. Lecz szybko to się zmienia, swoim zachowaniem „kradnie” jego serce i pozyskuje przyjaciela na zawsze.

Koty brytyjskie nie są typowymi kotami, które lubią przesiadywać na kolanach. To zwierzęta, które cały czas starają się być w pobliżu człowieka. Interesują się wszystkim, asystują podczas sprzątania i pomagają w pracach domowych. Uwielbiają sprawdzać czy aktualnie wykonywane czynności są wykonane prawidłowo np. wskakują na świeżo sprzątnięty stolik by skontrolować czy już jest czysty. Zawsze muszą wiedzieć, co się dzieje wokół nich.

Kiedy wracam do domu, nawet po krótkiej nieobecności moje koty zawsze przybiegają pod drzwi, aby mnie przywitać. Co ważne z każdą muszę się przywitać oddzielnie, bo inaczej nie dadzą mi spokoju.

Wbrew ogólnie panującej opinii koty brytyjskie bardzo lubią wodę. Godzinami mogą siedzieć przy kapiącej z kranu wodzie i bawić się spadającymi kroplami. Uwielbiają także towarzyszyć domownikom w kąpieli, wtedy siadają na wannie i moczą sobie w wodzie ogon lub łapki, ale nie lubią w niej pływać.

Dzięki tym wszystkim cechą moja fascynacja kotami brytyjskim trwa od 8 lat. Polecam tę rasę wszystkim tym, którzy chcą mieć w domu „pluszowego” towarzysza.

Opracowanie Martyna Paturalska - hodowla NILFGAARD*PL

  Standard rasy

Standard, czyli opis wyglądu idealnego kota jest obowiązującą "normą", według której zwierzęta oceniane są przez sędziów na wystawach. Standard stanowi swojego rodzaju wytyczne, na których opierają się hodowcy i sędziowie.
Przedstawiona wersja nie jest tłumaczeniem autoryzowanym.

 Punktacja

  Odmiany barwne

Koty brytyjskie występują w ponad 150 odmianach barwnych i rysunkach pręgowania. Najbardziej charakterystyczne  i lubiane są odmiany niebieska i liliowa, ale coraz większym uznaniem zaczynają cieszyć się brytyjczyki umaszczone: jednobarwne (białe, czarne, czekoladowe, rude, kremowe), dwubarwne (kolor standardowy z różną ilością białego), tabby we wszystkich barwach podstawowych (cętkowane, pręgowane klasycznie i tygrysio), szylkretowe, dymne, złociste, srebrzyste cieniowane i szynszylowe.
Kolor oczu kotów brytyjskich harmonizuje z umaszczeniem. Najczęściej jest to barwa miedziana lub pomarańczowa. Zielony kolor oczu występuje u kotów szynszylowych (u których konieczna jest ciemna obwódka oka), cieniowanych i pręgowanych. Koty białe mogą mieć oczy w różnym kolorze (niebieskie, pomarańczowe lub różnobarwne).

Jedną z najmłodszych odmian barwnych kotów brytyjskich jest colorpoint, który został uznany dopiero w 1991 roku w Wielkiej Brytanii. Cechami charakterystycznymi tej odmiany są intensywnie niebieskie oczy i znaczenia point obejmujące pyszczek (maska), końcówki uszek, łapek i ogonka. (więcej informacji)

Obecnie trwają prace hodowlane nad utrwaleniem nowych odmian kolorystycznych kotów brytyjskich. W hodowlach zagranicznych coraz częściej można spotkać koty brytyjskie w kolorze płowym i cynamonowym. Aktualnie kolory te uznane są m.in. przez amerykańskie stowarzyszenie felinologiczne TICA oraz od sierpnia 2006r przez WCF. W Polsce nie mamy jeszcze żadnych przedstawicieli tej odmiany barwnej. 
Zapraszamy do galerii zdjęć, które przedstawiają poszczególne umaszczenia.

Opracowanie Martyna Paturalska - hodowla NILFGAARD*PL

  Uznane odmiany barwne kotów brytyjskich wg FIFe

  Objaśnienia kodów EMS FIFe (Easy Mind System)
Kod EMS jest to system skrótowego nazewnictwa ras i odmian barwnych kotów stanowiący kombinację liter i liczb. Początek kodu oznacza rasę i pisany jest wielkimi literami, kolejne małe litery określają kolor, a liczby:  rysunek,  rozmieszczenie barw sierści, kolor oczu, długość ogona lub kształt uszu np. BRI a 23

  Rozłożenie barw sierści u kotów z różną ilością białego

	VAN BRI n/a/b/c/d/e/f/g/h/j 01 Barwne plamy ograniczają się do czubka głowy i ogona.
	ARLEKIN BRI n/a/b/c/d/e/f/g/h/j 02 Zasięg białych plam powinien przekraczać 50% powierzchni ciała, a barwne plamy pozostają na grzbiecie, bokach, ogonie i głowie
	BIKOLOR BRI n/a/b/c/d/e/f/g/h/j 03 Białe plamy powinny zajmować od 1/3 do 1/2 powierzchni ciała. Biała strzałka na pyszczku i plamka na plecach pożądana. Plamy barwne muszą być wyraźnie od siebie oddzielone. Barwa plam równomierna. Żadnych pojedynczych włosów na barwnej plamie.

  Rysunki tabby

	PRĘGOWANY (22) Kolor z tickingiem tzn. włos jest poprzecznie prążkowany. Rysunek musi być czysty i wyraźny. Na czole wyraźny rysunek w kształcie litery "M". Wyraźny rysunek motyla na barkach i dwie szersze pręgi ciągnące się przez długość pleców. Na każdym boku spirale w kształcie ostrygi. Łapy obrączkowane, ogon poprzecznie prążkowany. Na brzuchu biegnące wzdłuż ciała dwa rzędy cętek.
	TYGRYSI (23) Prążki odchodzą pionowo od grubszej ciemniejszej i nieprzerwanej linii biegnącej wzdłuż kręgosłupa. Prążki oddzielone są od siebie futrem z typowym tickingiem czyli aguti. Głowa pręgowana, z wyraźnym "M" na czole. Na nogach są równe prążki, sięgające aż do pręg na tułowiu. Ogon jest prążkowany, a kilka wyraźnych "łańcuszków" otacza szyję.
	CĘTKOWANY (24) Poprzerywane prążki tygrysiego rysunku tabby tworzą charakterystyczny wzór złożony z owalnych lub okrągłych kropek. Na czole wyraźny rysunek w kształcie litery "M". Nogi powinny być w wyraźne cętki, ogon w cętki albo z przerywanymi obrączkami. Cętkowanym kotom zmniejsza się ocenę za niewyraźne cętki albo pręgi gdziekolwiek poza głową.

opracowanie Martyna Paturalska